Khát Vọng Tự Do

 

Huyên Chương Quư

 

Kỷ niệm 35 năm người Việt tị nạn tại hải ngoại. Kính tưởng niệm tất cả vong linh đồng bào Việt Nam đă tử nạn trên biển Đông hay nơi rừng sâu trong cuộc Hành Tŕnh T́m Tự Do từ sau tháng 4 năm 1975

 

 Lời Nói Đầu

           Thời điểm 30 tháng 4 / 1975, kết thúc một cuộc chiến tranh ư thức hệ đẫm máu, “huynh đệ tương tàn”, nhưng để lại bắt đầu một cuộc chiến khác, dai dẳng hơn, trong mấy mươi năm qua, giữa những người dân Việt yêu nước và lư tưởng dân chủ, tự do đối đầu với sự chuyên chế, phi nhân, ngu muội của bạo quyền cộng sản Việt Nam đang làm chủ nhân ông một nước Việt đă liền lạc về một mối từ Bắc đến Nam.

           Đă hàng triệu người dân Việt bỏ nước ra đi để mưu t́m một đời sống mới có được sinh khí của ánh sáng tự do, dân chủ và phồn vinh. Đă có bao lớp người Việt vong thân trong ḷng biển mặn ngàn khơi hay nơi rừng sâu, nước độc trong hành tŕnh t́m tự do. Trong bao đớn đau hiểm nghèo, may mắn ngày nay đă có hơn ba triệu người Việt tị nạn đang được sống an b́nh tại nhiều quốc gia văn minh, tiên tiến tại hải ngoại.

           Trong ḍng đời viễn xứ trăm bờ bến lạ, người Việt lưu vong đă với sức cần lao nhẫn nại mưu sinh, vươn cao lên trong xă hội xứ người và ḷng vẫn hoài trông về đất Mẹ. Trong hạnh phúc sự nghiệp cuộc đời và t́nh yêu đôi lứa vuông tṛn, người Việt hải ngoại vẫn hằng mong có được một ngày “Chắp đôi cánh tin yêu, hy vọng bay cao, trở về quê hương có ḍng sông tuổi thơ êm đềm, dựng lại mái nhà Việt Nam xiêu vẹo, bên đàn trẻ nhỏ, cùng kể chuyện Âu, Cơ, Phù Đổng, ḍng Lạc Việt kiêu hùng”. Với khát vọng đó, người Việt hải ngoại đă quần tụ lại thành nhiều cộng đồng vững mạnh để tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau, thành lập nhiều hội đoàn, đảng phái, mưu t́m một con đường ánh sáng mới cho một ngày về xây dựng một quê hương không cộng sản. Mỗi năm, đến ngày 30 tháng 4, người Việt ở khắp nơi trên thế giới thường tổ chức ngày Quốc Hận, tưởng niệm các chiến sĩ “vị quốc vong thân” và vong linh những đồng bào đă bỏ ḿnh trên đường vượt biên, kể cho con cháu nghe những chuyện kinh hoàng trong tháng tư đen tại miền Nam, hay những hiểm nguy trong hành tŕnh viễn xứ t́m tự do. Có rất nhiều người đă viết thành truyện, in thành sách, thuật lại những hăi hùng của riêng mỗi người gặp phải trên biển khơi, rừng thẳm trước khi đến được bến bờ tự do, hoặc kể về những lao đao, khốn khổ khi ở trong trại tị nạn chờ ngày được đi định cư. Mỗi câu chuyện là một cảnh đời trắc trở, gian truân gây nhiều xúc cảm; là những kinh nghiệm sống rất quư báu và đáng trân trọng.

            Tôi đă được sống đời an lành tại Hoa Kỳ 27 năm qua. Mỗi năm, tôi vẫn thường làm một người thầm lặng tham dự lễ kỷ niệm ngày Quốc Hận, và nghe, đọc chuyện đời vượt biên của nhiều người. Tôi chưa bao giờ kể lại cho ai nghe chuyện của tôi, phần nào cũng là một chứng nhân nhỏ bé trong biến động đau thương chung của  người dân miền Nam Việt Nam khi cộng sản tiến chiếm. Đến nay, sắp tới ngày 30 / 4 / 2010, kỷ niệm 35 năm người Việt tị nạn tại hải ngoại. Con số 35 năm, ghi dấu một thời gian dài đằng đẵng, tự nhiên tôi thấy có nhiều cảm xúc và sự hứng thú để viết lên chuyện của ḿnh. Chuyện kể chia thành hai truyện khác nhau.: 1 / Khát Vọng Tự Do. 2 / Hành Tŕnh Viễn Xứ. Nhưng nội dung hai truyện có sự nối tiếp, liên kết những chi tiết sống thực từ ngày 28 / 4 / 1975 đến ngày tôi được đặt chân lên nước Mỹ vào cuối tháng 4 / 1982. Mong rằng truyện của tôi sẽ đem đến ít nhiều kỷ niệm nơi mỗi người đọc như thấy có ḿnh trong đó.

 

Chút T́nh Mong Manh

            Diệu có dáng vóc mănh mai với cái eo nhỏ, khuôn mặt trái xoan, đôi mắt lá răm, mủi dọc dừa, cái miệng xinh xinh có cặp môi son đỏ mọng cong cớn như một nụ hồng mới chớm nở. Thêm mái tóc dài uốn dợn xỏa xuống bộ ngực vun cao của cô tăng thêm nét đài các, kiêu sa. Sắc đẹp của cô khiến cho nhiều con trai trong xóm chợ Thị Nghè chết mê, chết mệt. Nhưng “bụt’ nhà không thiêng, chẳng có chàng nào lọt vào mắt xanh của cô. Người ta thường nói con gái có mắt lá răm th́ đa t́nh, lăng mạn lắm. Ở tuổi mới 18, cô đă bồ bịch với nhiều thanh niên dân chơi ở nội thành Sài G̣n. Tôi quen Diệu nhờ thường ngày đến chợ ăn cơm tại hàng cơm của d́ Sáu, mẹ cô. Cũng gần một năm rồi. Cô học xong lớp 11 trường Trưng Vương th́ nghỉ v́ tánh ham chơi theo nếp yêu cuồng sống vội của một số người trẻ trong thời chiến. Khi không đi chơi, cô ra phụ hàng cơm cho d́ Sáu. Nhà cô ở gần cầu Thị Nghè. Có nhiều lần, cô đưa tôi về nhà ngồi nghe cô hát. Thích vẻ đẹp của cô và có t́nh thân với cô như vậy, nhưng tôi không nghĩ là tôi sẽ yêu cô, v́ thấy không hợp với cách sống của cô.

 

          Chiều nay, Diệu mặc áo thun trắng ngắn tay bó sát thân ḿnh, và cái quần Jean xanh ống loa bạc màu thắt dây nịch trắng, trông rất trẻ trung, mi-nhon. Chờ tôi ăn cơm xong, Diệu rủ tôi đi ăn chè đậu ở gần chợ. Thấy tôi nh́n cô chăm chăm, cô để ly chè xuống, nở nụ cười tươi, hỏi :

      -  Sao anh không ăn mà cứ nh́n em măi thế ?

      -  Tại Diệu đẹp quá, không nh́n không được.

      -  Nh́n gần năm nay rồi chưa chán sao ?

      -  Có ai chán cái đẹp bao giờ. Nhất là ngựi đẹp như em, Tây Thi tái thế cũng không bằng.

         Diệu phá lên cười ha hả :

      -  Anh đang tán em đó phải không ?

          Tôi cười cười :

      -  Được em cho ăn chè th́ cũng phải biết nịnh em chớ.

      -  Anh thích em như vậy sao nhiều lần em rủ anh đi chơi mà anh không đi ?

      -  Th́ đang đi ăn chè với em nè.

      -  Xời ! Ở đây, xóm nhà. Đi chơi là đi vô nội thành xem ciné hay bát phố Lê Lợi mua sắm, uống cà phê, nghe nhạc ḱa.

      -  Anh sợ bị quánh.

          Diệu nhăn mặt :

      -  Anh đàn ông, con trai ǵ mà nhát vậy ! Mà anh sợ ai quánh ?

      -  Th́ mấy bạn trai của em chớ ai.

          Diệu hứ lên một tiếng rồi nói :

      -  Anh đừng lo. Mấy tên đó ngán em lắm. Em bảo ǵ làm đó. Với lại, đi chơi lung tung với họ nhưng em chẳng thấy yêu tên nào cả.

      -  Vậy người em thật sự yêu là ai, cho biết được không ?

          Diệu mỉm cười :

      -  Bí mật. Không thèm nói với anh. Rồi với nét tư lự thoáng hiện lên trên khuôn mặt xinh đẹp, Diệu nói tiếp : - Em thích nếp sống hiện sinh v́ thấy chiến tranh trên quê hương ḿnh kéo dài quá, chẳng biết ngày mai ḿnh c̣n sống hay chết, nên chơi cho đă, tới đâu th́ tới. Như vậy thấy vui hơn. Chứ ai cụ non như anh vậy.

          Tôi triết lư :

      -  Hiện sinh không phải là sống bất cần đời đâu. Thuyết hiện sinh đúng nghĩa của nó là sống lạc quan, vui vẻ, hưởng thụ hạnh phúc với những ǵ khả năng ḿnh có được trong hiện tại, cùng lúc biết lo nghĩ cho tương lai được thăng tiến hơn. Chứ hiện sinh không có nghĩa là sống đua đ̣i, buông thả không biết ngày mai.

           Diệu lại nhăn mặt :

      -  Anh giảng đạo đó hở. Thôi, ḿnh đi dạo một ṿng đi anh.

          Chúng tôi rời xe chè, sóng đôi nhau đi dọc theo đường Hùng Vương. Đi được một lát, thấy tôi vẫn im lặng, Diệu gợi chuyện :

      -  Hôm nay em muốn anh được vui chút khi đi chơi với em, để nguôi ngoai nỗi đau vừa mất đi người em trai tuần trước. Em anh tên ǵ và sao mới 17 tuổi lại đi lính vậy ?

           Tôi xúc động trả lời Diệu :

      -  Cảm ơn em quan tâm đến chuyện buồn của anh. Em anh tên Hỷ. Nó nói thích đời lính phong sương và oai hùng, nên t́nh nguyện gia nhập lính Biệt động quân cả năm qua. Không ngờ chiến tranh sắp tàn nó lại hy sinh !

      -  Anh có mấy anh chị em ?

      -  Anh có năm anh chị em. Hai người anh và một người em trai đă hy sinh v́ đất nước. Riêng thằng út chết v́ bệnh năm nó hai tuổi. C̣n người chị tên Mùi, lấy chồng là lính Biệt kích Mỹ, có hai con trai. Đơn vị anh rễ bị chuyển qua Campuchia từ năm 1970. Hai tuần nay, cộng sản Khmer Đỏ đă chiếm được Nam Vang. Anh rất lo, không biết chị Mùi và gia đ́nh bây giờ sống chết ra sao nữa.

      -  Chuyện đời anh nghe năo nùng quá. Em chia buồn với anh. Sau câu nói an ủi, Diệu chợt nh́n qua tôi bằng ánh mắt long lanh, ẩn chứa cái vẻ ǵ rất tha thiết, rồi nói tiếp : - Anh nắm tay em đi. Em muốn ḿnh giống như cặp t́nh nhân đi hóng mát. Có thể đây là lần cuối ḿnh gần nhau. 

  

         Tôi lưỡng lự một chút rồi mới nắm bàn tay Diệu. Đă hai mươi mốt tuổi, lần đầu tiên tôi mới nắm tay con gái, nhất là con gái đẹp như Diệu. Bàn tay cô mềm mại, mịn màng truyền vào người tôi cái cảm giác xao xuyến, lâng lâng một niềm vui khó tả. Tôi nh́n lại cô, thấy cô đang nở nụ cười rất tươi, có vẻ cũng vui lắm khi tôi nắm tay cô. Tôi hỏi :

      -  Sao em nói lần cuối ḿnh gần nhau ?

      - Hôm nay, Việt cộng đă đến cửa ngơ Sài G̣n. Nước ḿnh sắp mất rồi. Anh không biết sao ?

      - Có. Một khách hàng nhà in nói mấy hôm trước Việt cộng pháo nhiều hỏa tiển vào Sài G̣n làm đổ sập nhiều khu nhà, dân chết và bị thương gần trăm người. Người khách khác nói hôm nay, tướng Minh được ông Trần văn Hương trao cho chức Tổng thống th́ Việt cộng cũng đă tiến vào gần Chợ Lớn, rồi Bà Quẹo, vành đai Bộ tổng tham mưu, và gần với chổ ḿnh đang đi chơi nè.

      -  Ở đâu anh ?

      -  Ở bên kia cầu Sài G̣n. Nên ḿnh đừng đi xa quá, rủi có đánh nhau ở cầu Sài G̣n là chạy không kịp.

      -  Có anh đỡ đạn cho em mà sợ ǵ. Diệu cười khúc khích sau câu nói. Nhưng sau khi dứt cười th́ cô lại nói với giọng buồn buồn: -  Vậy là hết cứu nổi !. Việt cộng

( H́nh minh họa )

sẽ vào Sài G̣n nay mai. Bố em đă một lần từ Bắc chạy vào Nam trốn họa cộng sản. Bố nói Việt cộng nó độc tài, gian xảo và tàn bạo lắm. Bố mẹ em tính sẽ rời Việt Nam vài ngày tới để có được đời sống tự do. Nếu đi lọt th́ gia đ́nh em sẽ đến Mỹ hay Úc. V́ vậy mà em nói là lần cuối đi chơi với anh.

      -  Nghe em nói hai chữ lần cuối sao anh thấy buồn quá.

          Diệu khẻ bóp nhẹ tay tôi :

      -  Anh không c̣n người thân, hay là anh đi theo gia đ́nh em nhé ?

      -  Anh cũng chưa biết nữa. Để từ từ xem t́nh h́nh ra sao. Bây giờ quay trở lại nhà đi em. Anh Hải Vân chắc đang trông anh lắm.

 Trên đường về, Diệu  hỏi :

      -  Anh Quư. Anh đă từng yêu cô nào chưa ?

          Tôi cười x̣a :

      -  Anh chưa biết thế nào là yêu. Với lại có quen cô nào đâu để mà yêu.

      -  Xời ! Anh biết làm thơ, viết truyện, lại là họa sĩ nữa, thiếu ǵ cô thương anh.

      -  Anh không phải họa sĩ. Anh chỉ là thợ vẽ học nghề sư phụ Hải Vân. C̣n văn, thơ chỉ tập tễnh viết vài bài, có ra ǵ đâu. Anh mới học lớp 11. Em không biết sao ?

      - Vậy sao anh được làm  trưởng bút nhóm Hương Hồng ? Hai phó nhóm lại là sinh viên Văn khoa, Luật khoa năm thứ hai.

      - Nhờ anh là người đứng ra vận động sáng lập nhóm. Cả 36 nhóm viên đều do anh liên lạc đưa họ vào nhóm. Nên họ cảm t́nh bầu anh làm trưởng nhóm thôi.

      - Em vào sinh hoạt với nhóm anh một lần là thấy chán. Toàn hát ḥ chơi tṛ con nít ǵ đâu không.

         Tôi bật cười :

      - Vui chơi lành mạnh của học sinh, sinh viên mà. Làm sao hợp với tính cách dân chơi hiện sinh thứ thiệt của em.

         Diệu hứ một tiếng :

      - Nói xỏ, nói xiên ǵ đây ? Em giận, nghỉ chơi với anh bây giờ.

         Tôi cười ha hả :

      - Cho anh xin can. Không có Diệu cười nói ở bên anh, mặt trời sẽ nguội lạnh; trái đất sẽ ngừng quay; biển, hồ khô cạn; và anh sẽ là thân cây mục nát gục chết ở ven đường !

         Diệu cũng bật cười :

 ( H́nh minh họa )     

       -  Anh xuất khẩu thành thơ mấy câu nghe cũng ngộ, vui vui. Em hết giận rồi. Tha anh đó.

           Đến gần xóm chợ, Diệu lại thắc mắc :

       -  Anh Quư nè. Em thấy trong bút nhóm anh có nhiều cô nữ sinh đẹp lắm mà. Sao anh không yêu cô nào đi.

          Tôi im lặng một lúc rồi tâm sự thật ḷng  :

       -  Những cô nhóm viên đó đều là con nhà giàu. Vui chơi thân thiện trong nhóm với tánh cách anh em, bạn bè trong sáng th́ được. Chứ anh không dám nghĩ đến chuyện yêu cô nào, v́ anh… mặc cảm là con mồ côi, nhà nghèo.

          Diệu lặng thinh không nói nữa, nhưng bàn tay cô lại khẻ bóp nhẹ tay tôi. Đưa Diệu về đến sân nhà cô th́ tôi thả tay cô ra, dù ḷng vẫn muốn được nắm măi bàn tay mềm dịu của cô. Bổng nhiên, cô quàng hai cánh tay trắng nơn nà quanh cổ tôi, đặt lên môi tôi một nụ hôn…rồi vụt chạy vào nhà. Trời đất ! Cũng lần đầu tiên tôi được con gái ôm và hôn môi như vậy. Nụ hôn đầu đời của tôi với con gái không do tôi chủ động. Mùi vị nụ hôn thật ngọt ngào, êm ái, thêm hương thơm con gái từ người Diệu tỏa ra khi cô ôm tôi, làm cả người tôi ngây ngất, rạo rực. Tôi đứng ngẩn ṭ te một hồi lâu mới quay bước. Trên đường về nhà in, hương vị nụ hôn của Diệu vẫn c̣n vương vấn trên môi tôi, chếnh choáng hồn tôi.

 

Bỏ Lỡ Cơ Hội

Anh Vân đang ngồi ở ghế dài trước cửa vừa thấy tôi th́ quở :

      -  Mày đi đâu cả buổi chiều ?  Tao chờ mày hoài sốt ruột quá.!

      -  Em xin lỗi anh. Tại nhỏ Diệu rủ em đi chơi ṿng ṿng hóng gió.

      -  Mày với nó sao rồi ?

      -  Dạ… cũng thường thôi.

      -  Mấy lần nó đến đây thăm mày, tao thấy nó có vẻ dân chơi bạt mạng quá. Mày dính nó th́ khổ cả đời.

      -  Dạ…em hiểu. Em xem Diệu như bạn thân thôi chứ không có ǵ. Nói rồi, tôi lăng qua chuyện khác, hỏi anh : -  Anh Vân. Liệu Tổng thống Minh có xoay chuyển được t́nh thế không anh ?

         Anh Vân lắc đầu :

      -  Hết rồi ! Quân cộng đang bao vây Sài G̣n. Một, hai ngày nữa là tụi nó vô luôn dinh Độc lập. Bây giờ nhà in họ đóng cửa luôn. Mày không ăn ngủ ở đây được nữa. Về lại nhà Khánh Hội ở. Tao đă lấy túi xách quần áo của mày ra sẵn đây rồi. 

      -  Dạ. Nhưng em xin anh cho em về cư xá sĩ quan Cửu Long thăm anh chị Hồ Đấu vài ngày, xem t́nh h́nh ảnh chỉ ra sao. Rồi em sẽ về nhà Khánh Hội.

      -  Cũng được. Vậy tao về.

      -  Dạ.

          Anh Vân là họa sĩ nổi tiếng trong nhóm họạ sĩ CVD, gồm Kha Thùy Châu, Hải Vân và Lê Đằng. Anh đă nuôi dưỡng và dạy nghề vẽ cho tôi ba năm nay. Có rất nhiều kỷ niệm vui giữa anh và tôi. Anh có tính thích nói chuyện tếu lâm chọc cười em út. Những ngày, những đêm thức trắng phụ

 

anh vẽ quảng cáo cho các đoàn cải lương và vẽ cảnh cho các show ca nhạc truyền h́nh, tôi thấy vui lắm. Tôi c̣n được theo anh giúp việc trang trí cho các phim của nữ nghệ sĩ Kim Cương. Kỷ niệm vui nhất là lần cùng với anh chị Vân và ban kịch của nhà báo Tuyết Sĩ đi Đà Lạt tŕnh diễn vở kịch “Những người không chịu chết” của kịch tác gia Vũ khắc Khoan, tại trường Đại học Chính trị kinh doanh, do nữ nghệ sĩ Thanh Lan thủ vai chính. Anh Vân và tôi phụ trách cảnh trí và ánh sáng. Lần đầu tiên tôi mới biết Đà Lạt đẹp thế nào. Ở dọc hai bên những

 con đường đi lên các đồi thông đều có hoa Dă quỳ nở rộ một màu vàng tươi thắm. Trời lập thu se se lạnh. Gió thổi vi vu; thông reo vi vút; chim hót líu lo. Xa xa là rừng xanh trùng điệp, đồi núi chập chùng, sương mù lăng đăng. Phong cảnh nên thơ, đẹp tuyệt vời. Anh Vân chụp cho tôi rất nhiều h́nh làm kỷ niệm. Một tuần ở Đà Lạt là thời gian đẹp nhất tôi không bao giờ quên.

            Chờ anh Vân rồ ga chiếc xe Vespa vọt đi, tôi mới chầm chậm dắt xe đạp rời khỏi nhà in với chút lưu luyến. Nơi đây đă là chổ ăn ở, làm việc của tôi hơn một năm qua. Ra tới đường lộ, tôi đạp xe chạy vù vù chỉ hai mươi phút sau về đến cư xá Cửu Long. Vào nhà, thấy anh chị Đấu ngồi ở pḥng khách với vẻ buồn trên khuôn mặt, hiểu được sự ưu tư của anh chị, tôi khẻ nói :

       -  Anh. Chị. Em lo cho anh chị nên về thăm anh chị vài ngày.

           Giọng anh Đấu rầu rầu :

       -  Ừ. Có em về chơi đỡ buồn. Tắm rửa ǵ đi em.

           Chị Hương hỏi :

       -  Anh Hải Vân cho về hả. Ăn uống ǵ chưa ?

       -  Dạ. Em mới ăn cơm ở chợ. Mấy cháu đâu rồi chị ?

       -  Tụi nó đang ở trên gác. Mày lên chơi với tụi nó đi.

          Tôi dạ rồi leo lên gác ngay. Tôi biết anh chị đang cần yên tịnh v́ nhiều nỗi lo lắng. Chị Cúc Hương là con của má nuôi tôi hồi tôi c̣n nhỏ ở Phan Rang. Tôi thương chị như chị ruột. Anh Hồ Đấu, chồng chị Hương, là thiếu tá phục vụ tại Bộ tư lệnh Hải quân ở bến Bạch Đằng

          Trưa hôm sau, 29 tháng 4, vào giờ ăn cơm, anh Đấu cho biết, sáng sớm này Việt cộng đă bắn nhiều hỏa tiển và đạn pháo vào phi trường Tân Sơn Nhất, phá hủy nhiều phi cơ và gây cho đám dân tụ tập nơi đó chờ di tản rơi vào hổn loạn và bị thương nhiều người. Hiện giờ, Việt cộng đă vào tới khu Lăng Cha Cả, tuy có gặp sự kháng cự của quân ta, bị ta  bắn cháy vài xe tăng T54, nhưng chẳng thắm ǵ với chúng. Cùng lúc, có nhiều cánh quân của Việt cộng từ nhiều hướng áp sát quanh thành phố. Nhiều người báo tin, ṭa đại sứ Mỹ sẽ tổ chức di tản tất

Một khu phố Sài G̣n đổ nát v́ bị pháo kích 28 / 4 / 75

cả người Mỹ và những người làm việc cho Mỹ ngay trong ngày hôm nay. T́nh thế đă tuyệt vọng.

           Ăn trưa xong, tôi đi ṿng ṿng trong cư xá. Nhiều người thân của các sĩ quan tụ tập bàn tán thời sự. Họ nói có tin đồn Việt cộng đă chuẩn bị hàng vạn đạn pháo, hỏa tiển và sẽ rót vô thành phố Sài G̣n vào sáng sớm 30 tháng 4. Sài G̣n sẽ đổ nát, tan hoang, tử vong vô số. Ḷng tôi lo lo. Người dân có tội ǵ phải chịu cảnh bi đát như thế ?! Đến xế chiều, tiếng trực thăng di tản người vần vũ trên bầu trời gần cư xá Cửu Long. Tôi ra giữa sân nh́n từng chiếc trực thăng bốc người từ hướng ṭa đại sứ Mỹ bay ngang qua Bộ tư lệnh Hải quân rồi bay ra biển. Đồng thời, trực thăng từ biển bay đến ṭa

 

đại sứ. Xem măi đến tối, vẫn cứ trực thăng bay ra, bay vào liên tục, chẳng biết bao giờ mới dứt, tôi vào nhà. Nhiều sĩ quan Hải quân trong cư xá Cửu Long dẫn gia quyến tay kéo va li, vai mang túi xách lũ lượt đi qua cầu để đến Bộ tư lệnh Hải quân ở bến Bạch Đằng. Bấy giờ khoảng 9 giờ tối. Tôi hỏi anh Đấu :

   -  Bộ tư lệnh Hải quân cho di tản hở anh ?

       Anh Đấu lại rầu rầu trả lời :

   - Chẳng Bộ tư lệnh nào cho phép cả. Nhưng có nhiều tướng, tá chỉ huy các quân binh chủng giờ này đă chạy tuốt ra hàng

Xe tăng Cộng bị bắn cháy tại khu Lăng Cha Cả 29 / 4 / 1975

không mẫu hạm Mỹ ở ngoài khơi rồi. Khuya nay, vài tàu từ Bộ tư lệnh Hải quân sẽ nhổ neo vượt biển. Những người này qua đó để đi theo tàu.

    -  Sao anh chị không đi di tản ?

        Anh Đấu nghiêm nét mặt :

    - Quân đội chưa thật sự tan hàng. Ai đi th́ đi, anh không đi. Anh có danh dự của một sĩ quan, không thể đào ngũ.

          Chị Hương th́ nói :

    -  Má chị và má anh Đấu c̣n ở Phan Rang. Anh chị đâu thể bỏ người thân mà ra đi. À, Quư, mày nên đi. Mày không c̣n ai thân thích nữa, ở lại làm ǵ ?

        Anh Đấu cũng đốc vào :

    -  Phải đó, Quư. Em nên đi đi. Qua Mỹ có tương lai hơn. Ở lại với đám Việt cộng gian ác này th́ cuộc đời em sẽ đen thui.

       Tôi phân vân :

    -  Em chưa biết sao nữa. Để em suy nghĩ chút.

 

         Tôi ra ngồi chồm hỗm ở hiên nhà. Nhiều loạt đạn nổ tạch tạch liên hồi ở bên kia sông Bạch Đằng. Không biết của Việt cộng hay quân ḿnh bắn. Nhiều người trong cư xá vẫn lũ lượt đi qua cầu. Tôi nhớ lại thời ở trại Biệt kích Mỹ Bến Sỏi, tỉnh Tây Ninh, tôi thích được đi Mỹ khi có trung úy Bonny xin tôi làm con nuôi anh ổng ở Mỹ. Tiếc là chị Mùi không cho đi. Bây giờ, dịp may trước mắt, sao có thể không đi ?. Nghĩ tới, nghĩ lui một hồi, tôi vào nhà nói với anh chị Đấu :

      - Thấy người ta đi nhiều quá, em nôn nao. Thôi th́ em cũng đi.

Cảnh di tản bằng tàu trong biến động tháng 4 / 1975

          Chị Hương nói ngay :

      -  Vậy vào trong lấy cơm ăn một bụng cho no, rồi đi.

          Tôi dạ và đi vào bếp lục cơm, ăn vội vàng một chén. Trở ra pḥng khách, thấy anh chị Đấu vẫn ngồi trầm lặng, không ai nói chuyện với ai. Cả mấy cháu nhỏ cũng ngồi im thin thít trước nỗi buồn của cha mẹ. Tôi ngồi xuống bên anh chị, ḷng bịn rịn. Chị Hương hối :

      -  Đi lẹ đi mày. Chần chờ ǵ nữa.

      -  Đi đi Quư. Kẻo hụt chuyến tàu bây giờ. Anh Đấu vừa nói vừa vỗ vỗ tay lên vai tôi. Anh nói tiếp : -  Qua Mỹ được rồi th́ viết thư về cho má với chị Hương theo địa chỉ ở Phan Rang, chứ cái nhà này chắc không c̣n nữa. Thôi, đi lẹ đi em.

         Tôi đến ôm các cháu rồi quay lại lí nhí nói với anh chị Đấu :

      -  Anh chị ở lại giữ ǵn sức khỏe, nhiều may mắn.

          Anh chị Đấu đứng lên tiễn tôi ra ngoài sân. Mắt tôi cay sè :

      -  Thưa anh chị, em đi.

          Anh chị Đấu cùng nói :

      -  Em đi b́nh an.

          Tôi dạ, dạ rồi lủi thủi theo đám người di tản đi qua cầu. Trên người tôi không có một hành lư ǵ mang theo. Đến Bộ tư lệnh Hải quân, một cảnh tượng hổn loạn hiện ra trước mắt tôi ở bến tàu. Cả mấy trăm người đang nhốn nháo tranh nhau lên tàu. Tiếng la hét của nhiều người hối thúc lẫn nhau, cùng những tiếng gọi cha, gọi mẹ, gọi anh, gọi chị, gọi em ḥa lẫn với những tiếng khóc thét đau đớn của nhiều con nít bị cha mẹ kéo lê lên tàu, thêm tiếng b́nh bịch của trực thăng bay ngang, nghe lùng bùng cả hai tai tôi. Những người đi cùng lượt với tôi chạy ào ào nhập vào đám đông, cũng chen chúc, xô đẩy nhau không khoan nhượng. Trên tàu đă đầy người mà ḍng người dưới bến vẫn tràn lên, tràn lên. Phía sau tôi có thêm mấy tốp người từ hướng trường Trưng Vương chạy vào bằng xe      gắn máy. Vừa đến nơi, sợ hụt chuyến tàu, họ phóng khỏi xe ngay khi máy xe vẫn c̣n nổ, quăng đi tất cả va li, túi xách cho nhẹ người để chạy thật nhanh vào đám đông đó. Thấy cảnh hoảng loạn vậy, tôi lừng khừng đứng giữa bến tàu, không dứt khoát nên đi hay ở. Một lúc sau, có tiếng tàu hụ từng hồi báo hiệu chuẩn bị rời bến. Phản xạ tự nhiên khiến tôi chạy vù đến phía trước. Khi đă nhập vào đám đông th́ tôi cũng giống như mọi người, cố sức nhào tới. Dù bị nhiều người xô qua phải, qua

trái, lấn lui, tôi vẫn luồn lách được tới cầu thang tàu. Chỉ vài bước nữa tôi sẽ lên được trên boong tàu. Trong giờ phút quan trọng đó, bổng trong đầu tôi chớp lên những h́nh ảnh chị Mùi, ba, má, anh em ruột thịt của tôi. Tôi suy nghĩ thật nhanh trong đầu. Ở lại, biết đâu có ngày chị Mùi từ Campuchia về gặp ḿnh. C̣n có thể thỉnh thoảng đi thăm mộ ba, má, anh, em. Thêm chuyện tôi đă hứa với anh Hải Vân sẽ về nhà Khánh Hội. Nếu tôi tiếp tục ở với anh Vân, học giỏi nghề vẽ, đời sống chắc sẽ vui lắm. Qua Mỹ một

Di tản bằng trực thăng tại ṭa Đại sứ Mỹ, Sài G̣n 29 / 4 / 1975

ḿnh, không có người thân, không có nghề nghiệp, biết sống làm sao ? C̣n nụ hôn ngọt ngào của Diệu buổi chiều này nữa…Và, quê hương ! Hai tiếng “quê hương” thân yêu trong giờ phút này tự dưng nổi lên trong đầu tôi, len lỏi vào hồn tôi một thứ t́nh cảm ǵ thiết tha, êm đềm lắm khiến tôi thấy lưu luyến không thể xa ĺa. H́nh ảnh người thân và những suy nghĩ mông lung chớp chớp lên trong đầu khiến tôi không màng đến sự chen lấn nữa. Tôi bị đẩy dần ra phía sau. Cuối cùng, tôi tách khỏi đám đông, ra đứng ở xa xa nh́n cảnh mọi người vẫn đang cơn say men húc ngă nhau ở cầu thang để giành một chổ đứng trên tàu. Tôi cứ đứng như trời trồng giữa bến tàu, không biết đă bao lâu. Rồi tiếng tàu hụ kéo dài từng hồi và từ từ rời bến. Vài người rớt xuống sông kêu la thảm thiết. C̣n lại mấy chục người không lên tàu được ngồi gục đầu buồn bă. Có vài người nằm lăn ra đất khóc sướt mướt. Họ khóc đă mất đi cái sinh lộ cho khát vọng được sống đời tự do nơi phương trời xa lạ. Riêng tôi, đáng lẽ đă dễ dàng có được cái sinh lộ đó, nhưng tôi lại bỏ lỡ cơ hội ! Nhiều năm sau, tôi vẫn luôn tự trách ḿnh dại dột.

                                                                        

 Ngày Tàn Cuộc Chiến

          Tôi lại lủi thủi đi về nhà anh chị Hồ Đấu. Trời đă khuya lắm. Trực thăng vẫn bay qua, bay lại ở đằng xa. Tôi gơ cửa. Trong nhà im ĺm. Chắc anh chị Đấu đă ngủ. Đứng lặng một hồi, tôi gơ tiếp vài lần nữa th́ được chị Hương ra mở cửa. Thấy tôi, chị ngạc nhiên hỏi :

       - Ủa ! Sao mày lại về ?

       - Dạ…em… gần lên tàu th́ hổng biết sao không muốn đi nữa.

          Chị Hương nói với giọng gay gắt :

       -  Trời ! Bao nhiêu người muốn đi mà không được. C̣n mày một thân, một ḿnh lại bỏ đi cơ hội. Có phải mày điên không ?

           Tôi cười giả lả :

       -  Dạ…lỡ rồi chị. Tàu đă rời bến.

           Chị Hương dịu giọng :

       -  Thôi, vào ngủ đi.

       -  Dạ.

           Tôi nằm trên ghế dài ở pḥng khách, trằn trọc măi. Tiếng phành phạch của trực thăng bốc người di tản vẫn vang động đều đều trong đêm đen cho đến rạng sáng. Tôi chợp mắt được một chút th́ có tiếng nhiều bước chân trong nhà. Anh chị Đấu đă thức. Trời đă sáng tỏ. Cả nhà ăn sáng xong th́ nghe trên radio có tiếng Tổng thống Dương văn Minh tuyên bố đơn phương ngừng bắn. Sau đó là tiếng chuẩn tướng Nguyễn hữu Hạnh yêu cầu binh sĩ chấp hành lệnh của Tổng thống. Thời khắc đó là 8 giờ rưởi sáng ngày 30 tháng 4. Tôi vội đạp xe chạy ào ào ra Thị Nghè để nghe ngóng t́nh h́nh. Nhớ đến nụ hôn dịu ngọt của Diệu chiều hôm qua, tôi ghé thăm cô. Nhà không có ai, cửa khóa bên ngoài. Tôi lại đạp xe dọc theo đường Hùng Vương, ra tới ngả tư Hàng Xanh th́ nghe nhiều tiếng

 

 súng nổ ở phía cầu Sài G̣n. Đi lần về hướng cầu, đứng từ xa xa, tôi thấy lố nhố quân ḿnh ở trên cầu. Có mấy chiếc xe tăng của bên ḿnh đậu chắn giữa cầu. Nhiều người lính lom khom chạy tới, chạy lui khiêng người bị thương. Tiếng súng nổ tạch tạch liên hồi. Đạn pháo của hai bên nổ ầm ầm vang rền khu vực cầu. Khoảng nửa tiếng sau, quân ta rút lui về Hàng Xanh. Tôi hoảng hốt đạp xe chạy thục mạng về Thị Nghè. Tôi lại đến nhà Diệu. May quá, lần này có Diệu ra mở cửa. Nh́n khuôn mặt Diệu bơ phờ,

 Trận chiến sau cùng tại cầu Sài G̣n sáng 30 / 4 / 1975

hốc hác, tóc tai rũ rượi, quần áo trên người nhầu nát, rồi nh́n trong pḥng khách có vài va li, túi xách, tôi ngạc nhiên hỏi :

      -  Diệu. Sao trông em thê thảm vậy ? Gia đ́nh mới đi đâu về ?

          Diệu ngồi phịch xuống ghế dài với dáng vẻ mệt mỏi, vừa ngáp vừa nói :

     -  Gia đ́nh em mới từ ṭa đại sứ Mỹ về. Cả bố mẹ và em, suốt đêm đến sáng phải vất vả chen lấn mà không tranh nổi với người khác để vào được ṭa đại sứ. Người ta đông quá, xô đẩy mẹ con em té lên, té xuống. C̣n mạng mà về lại nhà là may rồi. Em buồn quá.

          Tôi ngồi xuống bên Diệu, an ủi :

      -  Đừng buồn nữa em. Số mạng khiến ḿnh phải sống với cộng sản th́ đành chịu vậy. C̣n bố và mẹ đâu ?

      -  Về tới nhà là bố mẹ đi ngủ liền.

      -  Sao em không ngủ ?

      -  Thức trắng đêm em mất ngủ luôn. Nhưng chắc nói chuyện với anh chút rồi em cũng đi ngủ. Mà anh đi đâu vậy ?

      -  Anh chạy ṿng ṿng xem t́nh h́nh, với lại thấy nhớ em nên đến thăm.

          Diệu mỉm cười :

      -  Xạo đi ! Anh mà nhớ em. Nhớ mấy cô ở nhà in th́ có.

      -  Mấy cô đó có chồng hết rồi. Đụng vô là toi mạng. Anh c̣n ham sống lắm. Tôi cười cười nói đùa với Diệu rồi bắt qua chuyện chiến sự: -  Vừa rồi anh ra khu Hàng Xanh thấy lính ḿnh đánh nhau ác liệt với Việt cộng để giữ cầu Sài G̣n. Nhưng lính ḿnh thua, bỏ chạy hết. Bây giờ chắc tụi cộng đang vào Thị Nghè ḿnh đó.

          Diệu lo lắng :

      -  Liêu chúng nó có làm ǵ nguy hiểm đến bố em không ? Bố em là công chức.

      -  Anh không biết nữa. Anh có người anh nuôi là thiếu tá Hải quân ở cư xá Cửu Long. Ảnh cũng đang lo lắng cho số phận người chiến bại.

          Tôi vừa nói dứt câu th́ nghe nhiều tiếng súng nổ liên tục.

          Diệu hoảng hốt :

      -  Có đánh nhau nữa ḱa anh. Tụi cộng vào Thị Nghè thật rồi.

 

          Tiếng súng nổ rát hơn. Tôi vội đứng lên, đến cửa sổ, nh́n về phía cầu Thị Nghè. Tôi thấy một số lính ḿnh ở trên cầu đang chỉa súng, nả đạn hàng loạt về phía đường Hùng Vương. Diệu hiếu kỳ cũng đến cửa sổ, đứng dựa vào người tôi, xem trận đánh. Cô thảng thốt kêu lên :

      -  Trời ơi ! Có mấy người lính trúng đạn ḱa anh.

          Vừa lúc đó, vài người lính khác bỏ chạy. Ổ kháng cự cuối cùng của quân ta để chặn bước tiến của Việt cộng bị bẻ

Xe tăng Việt cộng tiến vào dinh Độc Lập, Sài G̣n trưa 30 / 4 / 1975

găy nhanh chóng. Ngay sau đó, mấy chiếc xe tăng Việt cộng với cờ xanh, đỏ, sao vàng chạy rầm rập qua cầu, tiến vào nội thành Sài G̣n. Lúc đó khoảng 10 giờ rưởi sáng. Diệu gục đầu lên vai tôi, mếu máo :

      -  Vậy là hết rồi anh !

          Tôi d́u Diệu trở lại ghế. Cô nằm dài ra, im lặng nh́n tôi, mắt c̣n ngấn lệ. Tôi cũng ngồi im lặng nh́n cô. Trong giờ phút này, chẳng có chuyện ǵ để nói nữa. Chỉ có im lặng nh́n nhau là sự cảm thông tuyệt đối về nỗi buồn mất nước. Khoảng nửa tiếng sau, chợt nhớ đến anh chị Đấu, tôi đứng lên nói với Diệu :

 

    - Thôi, em đi ngủ đi, cho khỏe. Anh phải về xem anh chị Đấu có chuyện ǵ không.

    - Vâng. Em cũng mệt lắm rồi, nằm đây ngủ luôn. Anh đóng cửa lại giùm em.

        Rời nhà Diệu, tôi đạp xe một mạch về nhà anh chị Đấu. Thấy anh Đấu đang ngồi buồn thiu một ḿnh ở pḥng khách, tôi nói ngay :

    - Vừa rồi em tận mắt thấy quân ḿnh đánh nhau với Việt cộng ở cầu Sài G̣n và cầu Thị Nghè. Ḿnh thua rồi anh. Việt cộng đă tiến vào nội thành Sài G̣n.

Xe tăng Việt cộng hất sập cửa dinh Độc Lập trưa 30 / 4 / 1975

          Anh Đấu thở dài :

      -  Thế cuộc đă vậy, đành chịu !

          Đúng 12 giờ trưa, trên radio vang vang tiếng của ông Dương văn Minh, Tổng thống cuối cùng của chính quyền Việt Nam Cộng Ḥa tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Anh Đấu buồn bă nằm dài ra trên ghế, im lặng. Chị Hương rươm rướm nước mắt. Chiến tranh Việt Nam chính thức kết thúc trưa ngày 30 / 4 / 1975 trong sự tức tưởi, nghẹn ngào của toàn thể quân, dân miền Nam Việt Nam. Vào buổi tối, đài phát thanh Sài G̣n phát bài “Nối ṿng tay lớn” của Trịnh công Sơn. C̣n đài truyền h́nh Sài G̣n, suốt từ chiều đến khuya, phát h́nh liên tục các phim chiến đấu của quân Việt cộng, khoe khoang những thành tích chiến thắng của chúng. Thủ đô Sài G̣n đă thật sự đổi chủ. Ngày 30 / 4 / 1975, thời điểm lịch sử mang dấu ấn khắc ghi sâu đậm nỗi đau thương của một chế độ tự do,

 

nhân bản bị sụp đổ v́ sự bỏ rơi của đồng minh Mỹ, để có thêm một nửa lănh thổ của nước Việt Nam h́nh cong chữ S phải mang vào cổ cái tṛng xiềng xích của cộng sản độc tài, phi nhân, bạo tàn, vong bản..

 

  Khát Vọng Tự Do

          Ngày hôm sau, từ sáng đến trưa, nhiều vợ con của các sĩ quan cư xá Cửu Long đi lục lọi các nhà đă bỏ đi di tản. Họ khuân nhiều chiến lợi phẩm như bàn, ghế, đồ đạc lỉnh kỉnh mang

về nhà. Có người lấy được xe Honda, xe đạp.

Ngày tàn cuộc chiến 30 / 4 / 1975

Sau khi ăn cơm trưa, tôi từ giă anh chị Đấu để về Khánh Hội. Tôi đạp xe đi qua cầu đến Bộ tư lệnh Hải quân rồi ṿng ra đường Cường Để, nơi có trường nam trung học Vơ trường Toản và trường nữ trung học Trưng Vương. Giấy trắng đầy khắp đường lộ, bay bay theo từng cơn gió. Nhiều người dân đang đua nhau hôi của ở các văn pḥng công, tư sở. Tôi đi tới đài truyền h́nh ở kế bên trường đại học Văn khoa. Dừng xe lại nh́n vào đài truyền h́nh, tôi thấy có vài bộ đội Việt cộng canh gác. Nơi đây có nhiều kỷ niệm vui trong ba năm qua khi tôi thường phụ giúp anh Hải Vân trang trí cảnh cho các show ca nhạc lớn của nhiều nhạc sĩ nổi tiếng thời đó. Có nhiều chương tŕnh ca nhạc nhỏ, anh Vân giao cho một ḿnh tôi thực hiện cảnh trí. Tôi thở dài. Những ngày vui nơi đây sẽ không c̣n nữa ! Chợt nhớ đến Diệu, tôi đạp xe về hướng Thị Nghè. Vẫn là cảnh nhiều người dân đang hôi của và giấy trắng ngập đường bay bay trong gió. Qua khỏi cầu, tôi rợn ḿnh khi thấy ở giữa đường có mấy xác lính nát bét v́ bị xe tăng Việt cộng cán.   Chưa có ai dọn xác giùm. Nhiều giày, vớ, quần, áo rằn ri của lính ḿnh cởi bỏ, vương văi cùng khắp trên đường Hùng Vương ra tới ngả tư Hàng Xanh. Tôi xót xa khi nh́n thấy những chứng tích đó của phía bại vong !. Cuộc chiến tranh nào cũng có lúc kết thúc. Nhưng kết thúc trong sự bại vong về phía ḿnh th́ bi thảm quá ! Đành phải cam chịu ! Tôi xúc cảm nghĩ ra vài câu thơ :

Khi cuộc chiến tàn, buồn vương đôi mắt

Nụ cười lịm tắt

Lệ đắng bờ môi

Máu anh em tôi, máu đồng bào tôi

Thấm đẫm quê hương này

Ngày ḥa b́nh về, Tự Do biến mất

Chỉ c̣n xích xiềng trói chặc chân tay

Bao cảnh đời lây lất

Sống trong đọa đày, chất ngất đau thương !                            Máu đồng bào tôi thấm đẫm quê hương này!...

                                                                                                  

           Tôi quay xe chạy đến nhà Diệu. Nhà lại cửa đóng, then gài, khóa kỹ. Tôi gơ cửa và gọi Diệu ơi, Diệu ơi nhiều lần, vẫn không ai lên tiếng. Tôi nghĩ thầm, chẳng lẽ mới đây lại đi di tản nữa. Mà giờ phút này Việt cộng đă có mặt ở khắp nơi trong Sài G̣n, Gia Định, c̣n chổ nào để di tản ?! Trời cũng xế chiều, tôi đạp xe về nhà anh chị Vân ở Khánh Hội. Trên đại lộ Lê Lợi, vài xe Jeep chạy ào ào, chở nhiều thanh niên mặc đồ dân sự, đeo băng đỏ, chỉa súng M16 bắn chỉ thiên liên tục để thị uy với mọi người trên phố. Đó là những tên “cách mạng 30”, thừa lúc thời thế c̣n đang hổn quân, hổn quan, làm nhiều điều xằng bậy hiếp đáp dân lành. Về sau, chúng cũng bị Việt cộng cho đi “thanh niên xung phong” hết; làm lao động nặng như vét kinh, phá rừng, vác cây, cuốc đất ở các khu “kinh tế mới”.

            Nhà ở Khánh Hội là nhà bác Tươi, má vợ anh Vân. Bác Tươi và các anh chị em vợ của anh Vân rất tốt với tôi, coi tôi như người thân trong gia đ́nh. Hơn một năm qua ăn ở, làm việc tại nhà in Thị Nghè, nhưng mỗi cuối tuần tôi đều về nhà Khánh Hội tắm rửa, ăn cơm với gia đ́nh bác Tươi và ngủ lại. Bây giờ về ở luôn, tôi được bác Tươi cho ở cùng pḥng với Minh, con trai út của bác. Trong nhà hiện có sáu bộ đội Bắc Việt ngang nhiên vào “ở ké”. Anh nào cũng trẻ măng, khoảng 18 đến 20 tuổi. Mọi người trong gia đ́nh đều phải giữ ǵn lời ăn, tiếng nói, và phải giả vờ tỏ ra thân thiện với chúng. Tôi hỏi anh Vân chừng nào họ đi, anh nói không biết và dặn tôi đừng có nói ǵ bậy bạ mà mang vạ vào thân. Cũng may, một tuần sau th́ các tên bộ đội này rút đi. Cả nhà thở phào nhẹ nhơm.

           Thương xá Rex bao gồm khách sạn, nhà hàng, tiệm café, ba rạp chiếu bóng Rex và Mini Rex A, B, tọa lạc trên góc đường Lê Lợi và Nguyễn Huệ, ngay đầu tháng 5 đă bị Việt cộng vào tiếp thu theo quy chế hợp doanh với ông bà Ưng Thi. Anh Vân được ông bà Ưng Thi nhận vào làm công việc trang trí cho cả thương xá. Hàng ngày, anh Vân chở tôi đi phụ anh công việc vẽ quảng cáo phim và làm các biểu ngữ treo trong thương xá. Ngày 7 tháng 5, nghe vài người nói Việt cộng tổ chức lễ mừng chiến thắng ở dinh Độc lập,

Việt cộng tổ chức mừng chiến thắng tại dinh Độc lập, Sài G̣n

nên sau khi làm xong mấy biểu ngữ, tôi xin anh Vân cho đi xem. Tôi mang theo máy chụp h́nh. Ra khỏi thương xá, tôi lại nghĩ, Việt cộng mừng chiến thắng th́ kệ chúng, ḿnh có ǵ vui mà đi xem. Thôi th́ đi rảo phố xem cảnh người dân buôn bán trong chế độ mới. Phố xá vẫn tấp nập người mua bán. Nhiều toán lính Việt cộng đeo băng đỏ, vai mang súng Ak đi ṿng ṿng trên phố giữ an ninh.

   Tôi đi dọc theo đường Nguyễn Huệ, đến bến Bạch Đằng th́ nghe một tiếng nổ ầm thật lớn ở bờ sông. Tôi chạy đến xem. Một cảnh thương tâm hiện ra trước mắt. Một người vừa tự sát bằng lựu đạn.  Bên cạnh anh là tấm bảng có viết mấy hàng chữ : “Đả đảo cộng sản. Tôi là quân nhân, phản đối lệnh đầu hàng của Dương văn Minh. Tự do hay là chết”. Tôi vội lấy máy ảnh chụp lia lịa. Vừa chụp xong th́ bổng nhiên có ai phía sau giựt ngay máy ảnh. Tôi quay lại. Hai anh lính Việt cộng đang chỉa súng vào người tôi.

           Tôi bị áp giải về trụ sở an ninh quận nhất đang đặt tạm tại vũ trường Maxim’s gần bến Bạch Đằng. Có nhiều tội phạm khác đang đứng, ngồi lố nhố trong vũ trường. Hai anh lính Việt cộng chỉ tay vào tôi và nói với người chỉ huy :

       - A trưởng. Tên này chắc là t́nh báo CIA. Nó chụp h́nh lính “ngụy”tự sát ở bờ sông.

       -  Nhốt nó lại, chờ đ́ều tra viên đến thẩm vấn nó.

 Tôi chẳng biết A trưởng là chức vụ ǵ. Chắc lớn lắm. Sau này tôi mới biết chỉ là chức tiểu đội trưởng chỉ huy một tiểu

đội. Tôi bị họ c̣ng tay, đẩy vào một pḥng nhỏ. Buổi chiều, tôi được cho ăn một chén cơm chan nước muối mở hành. Đến tối, điều tra viên vào pḥng hỏi cung :

      -  Mày thành thật khai báo, sẽ được cách mạng khoan hồng. Mày làm việc cho tổ chức nào ?

      -  Tôi không có làm cho tổ chức nào cả.

      -  Mày không có sao lại chụp h́nh lính “ngụy” tự sát ?

      -  Tôi chỉ t́nh cờ đi ngang, thấy chuyện lạ nên vô t́nh chụp thôi.

         Điều tra viên gằn giọng :

      -  Mày nói láo. Không ai dám chụp h́nh này cả. Chỉ có mày chụp. Nói. Tổ chức nào ? Ai chỉ huy mày ?

         Tôi phải tỏ ra vẻ mặt thật thành khẩn :

      -  Tôi là dân lành, thực t́nh không biết tổ chức nào. Không có ai chỉ huy tôi cả.

      -  Mày ngoan cố ! Không khai rơ, tao cho điện giật chết ngay.

      Tôi thấy sợ. Từ nhỏ đến lớn, đây là lần đầu tiên bị dính vào chuyện quân cơ. Trong thời thế nhiễu nhương này, Việt cộng muốn giết ai lại không được. Tôi càng cố tỏ ra thành khẩn hơn :

  - Tôi xin thề, tôi hoàn toàn không biết ǵ hết để khai báo. Tôi là dân thường, vô t́nh chụp h́nh thôi.

      Điều tra viên hét lớn :

  - Mày nói láo. Mày là nhân viên CIA. Khai ngay. Chỉ huy mày là ai ? Đang ở đâu ?

  - Tôi không có.

  - Láo ! Láo ! Láo ! Cùng với những tiếng hét là mấy cú đấm liên tiếp như

Tượng Tiếc Thương, Nghĩa trang Quân đội Biên Ḥa

trời giáng vào mặt tôi khiến tôi thấy trời đất quay cuồng. Máu mủi tôi trào ra lênh láng. Điều tra viên hỏi tiếp : -  Mày sợ chưa ? Tụi CIA trả mày bao nhiêu tiền ?

        Tôi mếu máo :

     - Anh có đánh tôi chết, tôi cũng không biết ǵ để khai.

     - Mày ngoan cố ! Tao đánh mày chết luôn.

        Tiếp liền câu nói là điều tra viên đấm thêm mấy cái vào mặt tôi và thoi liên tiếp vào bụng tôi. Tôi ngă nằm lăn lóc trên sàn nhà, ôm bụng quằn quại. Thấy tôi đă thấm đ̣n mà vẫn không khai ǵ, điều tra viên bỏ ra ngoài. Hôm sau, điều tra viên bắt tôi chui vào thùng phi, ngồi thụp xuống. Anh lấy cây sắt đánh mạnh vào thùng phi từng hồi khiến tôi muốn điếc hai lổ tai. Đầu tôi nghe bưng bưng như muốn nổ tung. Vừa đánh vào thùng phi, anh vừa hỏi cung. Vẫn là những câu hỏi hôm qua và tôi vẫn trả lời không biết ǵ. Mỗi khi chịu không nổi tiếng binh binh như tiếng sét đánh, tôi tḥ đầu lên khỏi thùng phi th́ anh đấm vào mặt tôi ngay. Bị tra khảo một hồi, tôi ngất đi. Ngày hôm sau nữa, tôi lại bị tra khảo như thế và cũng bị ngất xỉu. Việt cộng thấy tôi thật t́nh không biết ǵ nên thả cho về nhà.

        Nghe tôi kể lại chuyện bị bắt và bị tra khảo như vậy, anh Vân cho tôi uống thuốc bổ và ăn cháo gà cho khỏe. Anh Năm, đại úy Địa phương quân, anh em cột chèo với anh Vân, giă cua với rau ǵ đó rồi vắt ra nước cho tôi uống. Anh nói uống vậy sẽ  tan máu bầm trong những chổ bị đánh. Nghỉ ngơi một tuần, tôi tiếp tục mỗi ngày đến thương xá Rex làm việc với anh Vân. Vài tháng sau, tôi đi học lớp 12 A trường trung học Hưng Đạo. Thời gian này, anh Năm và anh Hồ Đấu đă bị đi tù “cải tạo” cùng với cả trăm ngàn sĩ quan khác của chế độ cũ. Đời sống vừa học vừa làm rất bận, nên dù nhớ Diệu, tôi cũng không có dịp đi thăm cô. Một ngày cuối tháng 11, nhớ Diệu quá, tôi đạp xe đến xóm chợ Thị Nghè. Thật buồn ! Gia đ́nh Diệu đă dời đi nơi khác. Đến ngày lễ giáng sinh, đang đứng trước cửa thương xá Rex ngắm người qua lại trên phố Lê Lợi, tôi chợt nh́n thấy Diệu được  một thanh niên ôm eo đi ngang qua. Diệu đang nói cười vui vẻ với người bạn trai nên không thấy tôi. Diệu vẫn trẻ trung, xinh đẹp rực rỡ, và chắc vẫn đang sống theo nếp “hiện sinh” yêu cuồng sống vội của cô như ngày nào, dù chế độ có thay đổi. Tôi biết cô không phải là mẫu người để tôi yêu, nhưng nụ hôn đầu đời tôi có được do cô chủ động ban cho vẫn ám ảnh tôi măi cho đến ngày có một h́nh bóng khác thế vào trong tim tôi.

           Bạch, cô bạn học cùng lớp, 19 tuổi, không đẹp như Diệu nhưng có nét dễ thương, duyên dáng, tính dịu dàng, ít nói. Nhờ ngồi chung bàn, sát bên nhau, nên tôi và Bạch trở thành bạn ngay từ những ngày đầu nhập học. Qua Bạch, tôi quen thêm Thủy, Loan và Minh. Chúng tôi thành nhóm bạn chơi thân với nhau, thường rủ nhau đi ăn chè đậu, ḅ bía sau giờ học, hoặc tụ tập ở nhà Thủy để tâm sự chuyện đời của nhau và nghe Thủy chơi đàn guitar classic. Bạch, Thủy, Loan đều là con sĩ quan cấp tá chế độ cũ từ Quy Nhơn chạy vào Sài G̣n trong biến cố tháng tư đen. Các cô vẫn thường tâm sự, khát vọng của các cô bây giờ không phải là chuyện học hành lên cao trong chế độ mới này, mà là t́m kiếm con đường vượt biên để có được cuộc sống tự do ở Mỹ. Thời gian này, người Sài G̣n cũng hay bàn tán với nhau về chuyện vượt biên. Họ thường tụ tập ở các quán café vỉa hè, rỉ tai cho nhau nghe về những gia đ́nh người quen đă đi thoát, hay gia đ́nh nào bị công an bắt giữ lại, hoặc cho nhau biết về giá cả phải đóng bao nhiêu cây vàng mỗi người cho chủ tàu tổ chức chuyến đi. Họ truyền tai nhau về đời sống ở Mỹ, tự do, vui sướng lắm, v́ nước Mỹ văn minh, giàu mạnh nhất thế giới. Qua Mỹ sẽ được chính phủ Mỹ cấp cho tiền và nhà ở, không lo thiếu thốn ǵ cả. Nghe họ nói chuyện, tôi càng thấy tiếc v́ đă bỏ lỡ cơ hội được đi Mỹ “miễn phí” trong đêm 29 tháng 4 tại bến tàu.

            Sau mấy tháng chơi thân với nhau, Minh cặp bồ với Thủy. C̣n tôi, đến đầu năm 1976 th́ quên hẳn Diệu để cảm thấy người lư tưởng tôi yêu là Bạch. Tôi thường làm thơ tặng cô và chép bài  giùm cho cô. Nhưng t́nh yêu của tôi là t́nh đơn phương. Có lần, tôi hỏi ḍ cô :

   - Lâu nay, Quư hay tặng thơ cho Bạch và chép bài giùm Bạch, Bạch đáp lại Quư thế nào nè.

      Bạch ỡm ờ :

   - Quư muốn ǵ Bạch cũng ch́u theo hết.

      Tôi hỏi tới :

   - Quư muốn ǵ cũng được, thiệt không ?

      Bạch mỉm cười :

   -  Thiệt !

      Tôi xem đó là sự đón nhận của Bạch đối với t́nh yêu của tôi dành cho cô. Tôi mừng quá, muốn ôm cô ngay trong lớp, nhưng kịp kềm chế lại. Tôi định bụng giờ tan học sẽ mời cô đi ăn kem. Tôi tưởng tượng lúc đó sẽ được cô cho tôi nắm tay cùng đi phố, như trước đây tôi với Diệu. Nhưng khi tan học, cô đă nhanh chân lấy xe đạp đi mất tiêu. Đêm đó, tôi trằn trọc măi không ngủ được. H́nh ảnh cô cứ chập chờn trong đầu tôi. T́nh yêu trong tôi cứ lớn dần theo ngày tháng. Trên đường đi, khi ăn uống, lúc làm việc, tôi cứ nhớ đến cô. Nhóm bạn chúng tôi vẫn mỗi tuần cùng đi chơi hay gặp nhau tại nhà Thủy. Những lúc đó, Bạch đối với tôi nửa xa, nửa gần; vừa như đáp lại t́nh cảm của tôi, vừa như có một khoảng cách nào đó khiến tôi không thể mạnh dạn chính thức tỏ t́nh với cô. Có một chàng bên lớp 12 B, trưởng ban văn nghệ trường, cũng đang trồng cây si Bạch. Hắn quen cô nhờ cùng sinh hoạt với cô trong ban văn nghệ. Mỗi ngày, vào giờ ra chơi, hắn đến đứng ở cửa lớp nh́n cô chăm chăm. Một ngày cuối tuần trong tháng 5 / 1976, tôi, Minh và Loan đến thăm Thủy, vừa lúc thấy hắn chở Bạch trên chiếc Honda từ nhà Thủy chạy ra. Tôi vỡ mộng t́nh ! Tôi c̣n được gặp lại Bạch trong ngày thi tốt nghiệp lớp 12. Chúng tôi vẫn tỏ ra thân thiết và giúp nhau ôn bài trước giờ thi. Nhưng tôi hiểu, t́nh yêu đă xa tầm tay. Sau lần gặp đó là “ngh́n trùng xa cách”. Cả Thủy, Loan và Diệu nữa, tôi cũng không có dịp nào gặp lại. Không biết cái ước mơ của Bạch, Thủy, Loan, Diệu mong được chắp cánh bay đến phương trời tự do có trở thành hiện thực không ? Có lần nhớ về các cô, tôi buồn buồn, khe khẽ hát hai câu nhạc Trịnh : “ Từng người t́nh bỏ ta đi như những ḍng sông nhỏ. Ôi, những ḍng sông nhỏ, lời hẹn thề là những cơn mưa…”. Rồi tôi bật cười. Rơ lẩn thẩn, có cô nào dành cho tôi t́nh yêu đâu mà “người t́nh” với “hẹn thề” !...

 

          Từ khi Việt cộng chiếm miền Nam th́ tất cả cơ sở thương mại lớn ở Sài G̣n đều bị chúng tiếp thu, biến thành quốc doanh, trở thành tài sản riêng của nhà nước. Nhiều thương gia uất ức nhảy lầu tự tử. Thương xá Rex, sau vài tháng hợp doanh cho có h́nh thức th́ cũng bị chuyển qua quốc doanh. Không những chúng cướp đoạt các cơ sở thương mại lớn mà c̣n chiếm hữu ngang xương nhà dân nữa. Biệt thự của ông bà Ưng Thi bị Vơ văn Kiệt chiếm lấy để ở. Thương xá Rex đổi tên : Khách sạn Bến Thành, thuộc công ty Du lịch thành phố. Nhân viên cũ gọi là lưu

 Thảm cảnh Thuyền Nhân trên biển Đông

dụng. Công nhân viên mới toàn con, cháu của Việt cộng, hay bộ đội chuyển ngành. Có nhiều con cháu của cán bộ đảng viên từ ngoài Bắc được đưa vào giữ các chức tổ trưởng. Nhờ suốt một năm phụ giúp anh Vân vẽ trang trí cho thương xá Rex nên sau khi tốt nghiệp Tú tài, tháng 6 / 1976, tôi được kư hợp đồng chính thức trở thành công nhân viên Khách sạn Bến Thành, cùng với anh Vân lo vẽ quảng cáo cho ba rạp chiếu bóng Rex và Mini Rex A, B. Tôi ăn ở luôn tại khách sạn. Đồng lương công nhân viên không đủ sống, bửa no, bửa đói. Cơ quan này, vừa kinh doanh với khách nội địa vừa chuyên tiếp các phái đoàn nước ngoài của khối cộng sản quốc tế, nên nhân viên nữ nhiều lắm. Cô nào cũng xinh đẹp như hoa xuân. Xui cho các cô, gặp phải ông chủ nhiệm từ rừng về rất háo sắc. Có lần, tôi thấy cô thư kư pḥng chủ nhiệm, áo dài bị bung hết hàng nút, ôm ngực chạy ra ngoài. Vài cô bạn thân của tôi làm ở tổ nhà kho hay tổ vũ trường lên pḥng vẽ thăm tôi, kể cho tôi biết đă bị chủ nhiệm sàm sỡ, sờ soạng tùm lum. Các cô chống cự th́ bị ông đe dọa đuổi. Trong hoàn cảnh nhiều gia đ́nh bị cưỡng ép đi “kinh tế mới”, muốn giữ được hộ khẩu tại thành phố phải có việc làm, nên các cô đành nhịn nhục. Giữa năm 1977, ngay trong cuộc họp toàn cơ quan, tôi mạnh dạn đứng ra phê b́nh chủ nhiệm về những hành vi không đứng đắn của ông. Thế là bị ông trả thù bằng cách tống cổ tôi đi “nghĩa vụ quân sự” vào ngày 31 / 7 / 1977.

           Sau khi chiếm lấy các cơ sở thương mại lớn, đến năm 1978, Việt cộng tiến hành đánh “tư sản” đợt hai, chiếm giữ các cơ sở thương mại cở vừa. Nhiều nhà dân bị chúng cướp đoạt. Người dân Sài G̣n uất ức, rủ nhau đi vượt biên bằng đường biển hoặc đường rừng. Phong trào vượt biên t́m tự do của người Sài G̣n và cả miền Nam bắt đầu lên mạnh từ năm này. Dẫu biết bỏ nước ra đi là cả sự ngậm ngùi, cay đắng, lại phải chịu đựng những gian truân, nguy hiểm trên đường, có thể bỏ mạng trên biển.khơi ngàn trùng hay nơi rừng sâu nước độc, nhưng với sự thù ghét tận cùng chế độ cộng sản, và với khát vọng được sống cuộc đời mới vui sướng, hạnh phúc nơi miền đất tự do, nhân bản, người dân vẫn hàng hàng, lớp lớp ra đi.

 

          Cuối năm 1978, đơn vị tôi bị đưa đi đánh Khmer Đỏ ở Campuchia. Trong năm này, tôi nghe tin vợ chồng anh chị Phượng, con thứ bảy của bác Tươi, bị chết trên đường vượt biên. Giữa năm 1979, sau khi chiếm được Nam Vang, đơn vị tôi chuyển về đóng quân ở Kampongcham. Tôi được cho về Sài G̣n nghỉ phép vài ngày. Có người bạn tên Quang rủ tôi đi vượt biên. Quang nói nhờ quen biết với chủ tàu nên chỉ cần nộp hai cây vàng cho chủ tàu là được cho đi. Như bao người dân, tôi đă quá chán ghét cái chế độ độc tài, gian ác của Việt cộng nên cũng thèm lắm cái đời sống tự do, dân chủ ở các nước Âu Mỹ. Nhưng đào đâu ra vàng bây giờ ?. Đành tiếp tục đời bộ đội. Tôi cũng rán học vài câu tiếng Miên, t́m hiểu đường đi, nước bước ở xứ Miên, để có dịp th́ đi t́m tự do bằng đường bộ. Tháng 8 / 1980, tôi được cho xuất ngũ nhờ thi đậu vào trường đại học Tổng hợp, phân khoa Văn. Tôi được học tại trường đại học Văn khoa, theo chế độ nội trú, ăn ở miễn phí tại trường, mỗi tháng được cấp 18 đồng. Sau vài tháng học, tôi bị ban giám hiệu kêu lên văn pḥng. Cô thư kư, đại diện ban giám hiệu, cho biết tôi là sinh viên xuất sắc về môn sử, nên ban giám hiệu bắt tôi phải chuyển qua học phân khoa Sử. Tôi phản đối. Cô thư kư nói :

    - Đây là quyết định của ban giám hiệu, anh không có quyền phản đối.

    - Tại sao không ? Tôi thi khoa Văn, tôi có quyền học theo ngành mà tôi thi đậu.

    - Nhưng ban giám hiệu cho biết, trong kỳ thi vào đại học của anh, điểm văn 7 điểm, c̣n điểm sử tới 8 điểm. Trong mấy tháng học qua, anh lúc nào cũng có điểm sử cao hơn điểm văn. Nên nhà trường muốn đào tạo anh thành cán bộ ngành sử.

       Tôi không đồng ư với cô :

    - Tôi có khiếu về sử thật, nhưng tôi rất yêu thích thơ, văn. Tôi muốn học văn để có thể trở thành nhà báo, nhà văn sau này

       Cô thư kư lên lớp :

    - Anh dại quá. Học văn th́ không viết được sử. Nhưng nếu anh học sử, sau bốn năm, anh là cán bộ sử, được mọi ưu đăi của nhà nước. Ngoài việc trở thành sử gia, anh vẫn có thể làm thơ, viết văn.

          Tôi vẫn cương quyết :

      -  Tôi không chấp nhận sự cưỡng ép vô lư này. Có chế độ nào lại không cho người dân học hành theo ư muốn ? Tôi phải học văn.

          Cô thư kư gay gắt :

      -  Nếu anh không chịu th́ anh bị đuổi học.

          Tôi nổi nóng :

       -  Đuổi th́ đuổi !

          Thế là tôi bị tống cổ ra khỏi trường đại học ! Bấy giờ là cuối tháng 11 / 1980. Tôi có buồn nhưng tự an ủi : Nhà trường bây giờ là bộ phận của nhà nước cộng sản. Chống lại họ th́ phải chịu lấy hậu quả. Nếu có tiếp tục học, cũng bị họ nhồi nhét đầy óc ba mớ lư luận chính trị rác rưởi và triết thuyết Mác lê nin không tưởng của chúng, vài năm sau cũng trở thành tay sai cho chúng đè đầu, cởi cổ dân lành. Làm sao có thể sống nổi với cái chế độ cộng sản phi nhân, vô luân này ?! Cái chế độ ǵ mà trong tiến hành cách mạng th́ đầy sự thù hằn, khắc nghiệt, đấu tố, chôn sống người; trong tiến hành chiến tranh th́ tàn bạo, ác độc, vô lương, giết hại vô số đồng bào ruột thịt; trong thống nhất th́ tṛng lên cả nước cái ách độc tài, chuyên chế, cướp đoạt tất cả tài sản người dân, bắt bỏ tù cả trăm ngàn sĩ quan, văn nghệ sĩ, tu sĩ, cưỡng ép người dân đi “kinh tế mới”, bắt buộc toàn dân sống trong cơ cực, thiếu thốn, nhịn đói, nhịn khát để xây dựng cái thiên đàng cộng sản ảo tưởng của chúng !. Bằng mọi cách tôi phải có được một cuộc sống tự do. Tự do tri, ngôn, hành theo chủ thể của ḿnh. Sống, làm việc và học hành theo ư thích của

 Tác giả Huyên Chương Quư, 2010

 ḿnh. Tôi phải tự chắp cho ḿnh đôi cánh bay đi t́m một đời sống tự do nơi phương trời viễn xứ. Ở Mỹ, Âu, Úc, hay ở bất cứ nơi nào cũng được, miễn không có cộng sản. Không có vàng để vượt biên đường biển th́ đi đường bộ. Nhờ học được vài câu tiếng Miên và đă thuộc lộ tŕnh đi qua Miên đến Thái, tôi có thể một ḿnh ra đi. Tôi nhớ đến câu viết của người chiến binh chế độ Việt Nam Cộng Ḥa đă tự sát trên bến sông Bạch Đằng : “Tự do hay là Chết”. Vâng ! Tự Do Hay Là Chết ! Vậy là tôi lên đường.

 

Ghi dấu 28 năm định cư tại Hoa Kỳ : Tháng 4 / 1982 –  4 / 2010

 

HUYÊN CHƯƠNG QUƯ  ( Lư Nguyễn Thiên Quư )

 

Đă dăng trên các Website :  - Ánh Sáng Mới 2015 Online  - Vietnamlibrary.net      

 

huyenchuongquy@yahoo.com